۶ اوت ۲۰۲۶- دیابت نوع ۲ با افزایش خطر بیماریهای قلبی همراه است. برای بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ برای کاهش این خطر، داروهای کاهنده قند خون تجویز میشود. با این حال، همه افراد داروهای خود را بهطور منظم مصرف نمیکنند و همین بیتوجهی میتواند آنها را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
دانشمندان برای مدتها در تلاش بودهاند تا مشخص کنند پایبندی طولانیمدت به درمان - یعنی میزان ثبات فرد در مصرف داروی تجویز شده در طول سالها - تا چه اندازه میتواند خطر سکته قلبی یا مغزی را تغییر دهد.
اکنون پژوهشگران دانشگاه کپنهاگ و همکارانشان، عادتهای دارویی نزدیک به ۸۰هزار بزرگسال را طی ۱۰سال پیگیری کردهاند تا پاسخ این پرسش را بیابند. آنها دریافتند افرادی که درمان دیابت تجویز شده خود را بهطور منظم مصرف کردند، بیش از هفت ماه بیشتر از کسانی که این کار را نکردند، از عوارض جدی قلبی و عروقی در امان ماندند.
این مقاله در مجلۀThe Lancet Regional Health – Europe منتشر شده است.
دکتر یورگی مرینو، دانشیار مرکز نوو نوردیسک برای تحقیقات متابولیک پایه(CBMR) در دانشگاه کپنهاگ و سرپرست این مطالعه، گفت: «تجویز داروی درست تنها گام نخست است اما به تنهایی کافی نیست. مطالعه ما نشان داد که توانایی واقعی فرد برای ادامه درمان در سالهای بعد، تأثیر واقعی بر سلامت قلب او دارد. این یافته بهشدت از ارائه حمایت شخصیسازیشده در همان ابتدا، یعنی بلافاصله پس از تشخیص بیماری، حمایت میکند.»
نقشهبرداری از یک دهه نسخههای دارویی
برای مشاهدۀ چگونگی شکلگیری عادتهای دارویی در دنیای واقعی، این تیم به ثبتهای ملی سلامت دانمارک مراجعه کرد. آنها پرونده ۷۹,۵۱۰ بزرگسال را که بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ به تازگی به دیابت نوع ۲ مبتلا شده و مصرف داروهای غیرانسولینی را آغاز کرده بودند، تجزیه و تحلیل کردند.
پژوهشگران به جای تکیه بر پاسخهای خودگزارشی، از روشی آماری استفاده کردند که سوابق ماهانه داروخانهها را در بازه زمانی ۱۰ساله دنبال میکرد.
این روش بیماران را در سه الگوی مشخص گروهبندی کرد: حدود ۴۱ درصد پایبندی بالایی داشتند، ۳۳ درصد به پایبندی متوسط رسیدند و ۲۶ درصد از همان ابتدا مصرف را رها کردند و در سطح پایبندی پایین پایدار باقی ماندند.
بیماران گروه پایبندی پایین، در مقایسه با افرادی که داروهای خود را بهطور منظم مصرف میکردند، ۲۷ درصد نرخ بالاتری از رویدادهای عمده قلبی-عروقی داشتند. حتی گروه متوسط نیز با ۷ درصد نرخ بالاتر مواجه بود.
این ارتباط برای بیماری ایسکمیک قلبی قویترین بود، به طوری که پایبندی پایین با ۴۵درصد نرخ بالاتر همراه بود. افراد با پایبندی پایین همچنین ۲۴ درصد نرخ بالاتری از سکته مغزی داشتند.
خطر سنگینتر از همه بر دوش بیماران جوانتر
میزان خطر برای بزرگسالان جوانتر حتی بیشتر بود. در میان بزرگسالان جوان، پایبندی پایین در مقایسه با مصرفکنندگان منظم دارو، با ۷۳ درصد نرخ بالاتر رویداد قلبی-عروقی پیش از سن ۵۵ سالگی همراه بود. ابتلا به دیابت نوع ۲در اوایل زندگی، بار سنگینتری از آسیب عروقی را در طول عمر به همراه دارد؛ بنابراین ادامه درمان از همان ابتدا، در سالهای اوج کار و زندگی خانوادگی اهمیت بیشتری دارد.
این مطالعه همچنین به بُعد اجتماعی موضوع اشاره کرد. افراد گروه پایبندی پایین بیشتر احتمال داشت که تنها زندگی کنند، درآمد کمتری داشته باشند و با بیماریهای مزمن دیگری نیز دستوپنجه نرم کنند. به عبارت دیگر، نادیده گرفتن دارو به ندرت صرفاً فراموشی است؛ اغلب بازتابی از فشارهای گستردهتر در زندگی فرد است.
پژوهشگران برای در نظر گرفتن این عوامل، تحلیلهای خود را برای این موارد و سایر عوامل مهم تعدیل کردند. پس از در نظر گرفتن این عوامل، آنها همچنان دریافتند افرادی که پایبندی کمتری به داروهای دیابت خود داشتند، با خطر بالاتری برای ابتلا به بیماری قلبی-عروقی مواجه بودند.
دکتر لیسه بی. نیلسن، پژوهشگر CBMR و نویسنده نخست مقاله، گفت: این یافتهها نشان میدهد که سیستمهای بهداشتی باید از بررسی یکبار یا دوبار در سال عادتهای دارویی فراتر بروند. دسترسی به دارو به طور خودکار به معنای توانایی مصرف روزانه آن نیست؛ بنابراین پیگیری عادتهای مصرف در طولانیمدت میتواند به پزشکان کمک کند بیماران آسیبپذیر را پیش از وقوع یک رویداد بزرگ قلبی شناسایی کنند.»
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-08-term-diabetes-medication-adherence-linked.html